راهنمای ساده و کاربردی خاموش کردن 5G در گوشی سامسونگ؛ نجات باتری از دست فناوری پرمصرف!

خریدن یه گوشی جدید سامسونگ که روی جعبه‌اش با فونت درشت نوشته 5G، حس خیلی خوبی داره. آدم احساس می‌کنه سوار بر لبه‌ی تکنولوژی شده و قراره اینترنت رو با سرعتی تجربه کنه که فیلم‌ها در کسری از ثانیه دانلود میشن. اما… واقعیت همیشه اونقدر که تو تبلیغات می‌بینیم شیرین نیست. شما گوشی رو می‌خرید، سیم‌کارت رو می‌اندازید و می‌بینید که ای دل غافل! نه تنها سرعت اینترنت تغییر فضایی نکرده، بلکه شارژ گوشی داره مثل بستنی زیر آفتاب ذوب میشه. گوشی داغ میکنه و آنتن مدام بین 4G و 5G پرش داره.

ما تو تراتک وقتی گوشی‌های جدید سامسونگ (از سری A گرفته تا پرچمداران S) رو بررسی می‌کنیم، یکی از اولین کارهایی که برای “بهینه‌سازی مصرف باتری” انجام میدیم، خاموش کردن 5G هست. شاید بپرسید چرا؟ مگه تکنولوژی جدیدتر بهتر نیست؟ پاسخ کوتاهش اینه: بله، ولی نه همیشه و نه همه‌جا. تکنولوژی 5G هنوز در بسیاری از مناطق (مخصوصاً در کشور ما) پوشش سراسری و پایداری نداره. وقتی گوشی شما سعی می‌کنه به یه سیگنال ضعیف 5G وصل بشه، مودم داخلی باید با توان حداکثری کار کنه و این یعنی فاجعه برای باتری.

تو این مقاله جامع و خیلی مفصل، می‌خوایم زیر و بم تنظیمات شبکه سامسونگ رو شخم بزنیم. نه تنها یاد می‌گیرید چطور اون آیکون 5G رو خاموش کنید، بلکه یاد می‌گیرید چطور با استفاده از “Routines” این کار رو هوشمند کنید و چطور مشکلات آنتن‌دهی رو حل کنید. اگه حس می‌کنید گوشیتون زود شارژ خالی میکنه یا اینترنتش ثبات نداره، این مقاله، دوای درد شماست.

چرا ممکن است بخواهید 5G را خاموش کنید؟

قبل از اینکه بریم سراغ “چگونه”، بیاید عمیق‌تر بررسی کنیم “چرا”. خیلی از کاربرها فکر می‌کنن خاموش کردن 5G یعنی عقب‌گرد. اما بذارید فنی‌تر به قضیه نگاه کنیم. مودم‌های 5G که داخل گوشی‌ سامسونگ (چه اگزینوس و چه اسنپدراگون) قرار دارن، برای کار کردن نیاز به انرژی زیادی دارن.

۱. مصرف باتری وحشتناک (Battery Drain): شبکه‌های 5G، مخصوصاً نوعِ NSA (Non-Standalone) که الان رایج‌ترین نوع در جهانه، روی بستر 4G سوار میشن. یعنی گوشی شما مجبوره همزمان به دکل 4G و 5G وصل باشه تا بتونه سرعت بالا رو تامین کنه. این یعنی مودم گوشی داره دو برابر کار میکنه. طبق تست‌های ما در آزمایشگاه تراتک، خاموش کردن 5G می‌تونه بین ۱۵ تا ۲۰ درصد به عمر باتری در طول روز اضافه کنه. این عدد برای گوشی‌هایی مثل S22 یا S23 FE که باتری متوسطی دارن، حیاتیه.

۲. داغ شدن گوشی (Overheating): انتقال داده با سرعت گیگابیتی، گرمای زیادی تولید میکنه. اگه وسط تابستون باشید و گوشی مدام دنبال سیگنال 5G بگرده، پردازنده داغ میکنه. وقتی گوشی داغ شه، نور صفحه کم میشه، سرعت پردازش پایین میاد و سلامت باتری به خطر می‌افته. خیلی از گیمرها 5G رو خاموش می‌کنن تا گوشیشون خنک بمونه و لگ نزنه.

۳. پوشش‌دهی ناقص و “5G جعلی”: تو خیلی از مناطق، آیکون 5G اون بالا میاد ولی سرعتش از 4G هم کمتره! چرا؟ چون سیگنال ضعیفه. گوشی به زور خودش رو به یه دکل دور وصل کرده و پکت‌لاس (Packet Loss) شدیدی داره. تو این شرایط، یه شبکه 4G+ پایدار و قوی، صد شرف داره به یه 5G ضعیف و ناپایدار.

۴. پینگ بالا در بازی‌ها: برخلاف تصور، اگه سیگنال 5G ضعیف باشه، پینگ (Ping) شما تو بازی‌هایی مثل کالاف دیوتی بالاتر میره و نوسان پیدا میکنه. سوییچ کردن مداوم آنتن بین نسل‌های مختلف شبکه، باعث لگ‌های لحظه‌ای میشه که برای گیمرها کابوسه.

مسیر تنظیمات شبکه برای خاموش کردن 5G در سامسونگ

خب، حالا که قانع شدیم، بریم سراغ عملیات. سامسونگ رابط کاربری One UI رو طوری طراحی کرده که دسترسی به این تنظیمات نسبتاً ساده باشه، اما بسته به نسخه اندروید و مدل گوشی، ممکنه جای گزینه‌ها کمی فرق کنه. ما مسیر استاندارد رو توضیح میدیم.

گام اول: ورود به تنظیمات گوشی رو بردارید و قفلش رو باز کنید. نوار اعلان (Notification Shade) رو بکشید پایین و روی آیکون چرخ‌دنده (Settings) ضربه بزنید. یا از توی منوی برنامه‌ها، آیکون تنظیمات رو پیدا کنید.

گام دوم: بخش اتصالات همیشه اولین گزینه تو تنظیمات سامسونگ، مربوط به اینترنت و اتصالاته. روی گزینه Connections (اتصالات) کلیک کنید. اینجا جاییه که وای‌فای، بلوتوث و NFC رو مدیریت می‌کنید.

گام سوم: شبکه‌های موبایل توی لیست اتصالات، بگردید دنبال گزینه‌ای به اسم Mobile networks (شبکه‌های تلفن همراه). معمولاً وسطای لیسته. نکته: اگه این گزینه رو نمی‌بینید، ممکنه گزینه “Data usage” رو زده باشید. برگردید عقب و دقیقاً Mobile networks رو پیدا کنید.

گام چهارم: انتخاب حالت شبکه اینجا با چند تا گزینه روبرو میشید:

• Data roaming: که برای سفرهای خارجیه.
• VoLTE calls: برای کیفیت تماس HD.
• Network mode: (حالت شبکه) -> این همون گزینه‌ایه که دنبالشیم.

اگه گوشی دو سیم‌کارته باشه، برای هر سیم‌کارت یه گزینه جداگانه می‌بینید. مثلاً:

• Network mode SIM 1
• Network mode SIM 2

روی سیم‌کارتی که اینترنتش فعاله (یا هر دو) ضربه بزنید.

انتخاب حالت شبکه 4G/3G/2G به جای 5G

وقتی روی “Network mode” ضربه می‌زنید، یه منوی پاپ‌آپ (Pop-up) باز میشه که لیست تمام حالت‌های ممکن رو نشون میده. بیاید این گزینه‌ها رو کالبدشکافی کنیم تا بدونید دقیقاً چی رو انتخاب می‌کنید.

لیست گزینه‌ها معمولاً اینطوریه:

1. 5G/LTE/3G/2G (auto connect): این حالت پیش‌فرض کارخانه‌ست. یعنی گوشی آزاده که به هر کدوم از این شبکه‌ها وصل شه و اولویتش با 5G هست. اگه این تیک خورده باشه، گوشی مدام دنبال 5G میگرده.
2. LTE/3G/2G (auto connect): (گزینه پیشنهادی ما) این همون گزینه‌ایه که باید انتخاب کنید. کلمه LTE همون اسم فنی 4G هست. با انتخاب این گزینه، شما به مودم گوشی دستور میدید: «لطفاً بیخیال 5G شو و فقط دنبال بهترین شبکه 4G بگرد.» با انتخاب این، آیکون آنتن ممکنه برای چند ثانیه بپره و دوباره بیاد. نگران نباشید، طبیعیه.
3. 3G/2G (auto connect): این گزینه فقط 3G و 2G رو فعال میکنه. سرعت اینترنت تو این حالت خیلی کمه (در حد باز کردن واتساپ به زور). فقط زمانی این رو انتخاب کنید که تو یه منطقه دورافتاده هستید و 4G اصلاً آنتن نمیده و فقط می‌خواید تماس بگیرید. این کار مصرف باتری رو “به شدت” کاهش میده.
4. 3G only / 2G only: اینا دیگه خیلی قدیمی‌ن و استفاده خاصی ندارن مگر برای عیب‌یابی.

خلاصه: برای خاموش کردن 5G سامسونگ، کافیه تیک گزینه دوم یعنی LTE/3G/2G (auto connect) رو بزنید. تمام! به همین سادگی شما از شر مصرف باتری اضافه خلاص شدید.

 

خاموش کردن 5G از طریق تنظیمات سریع (استفاده از Routines)

شاید بگید: «تیم تراتک، من گاهی میرم جایی که 5G عالیه و میخوام روشن باشه، ولی تو خونه میخوام خاموش باشه. حوصله ندارم هر دفعه برم تو تنظیمات.» حق با شماست. سامسونگ برای این مشکل یه راه حل نابغه وار داره: Modes and Routines (حالت‌ها و روتین‌ها).

شما می‌تونید یه دستور شرطی بسازید که گوشی خودش اتوماتیک 5G رو خاموش و روشن کنه. بیاید یاد بگیریم چطور بسازیمش.

ساخت روتین صرفه‌جویی باتری:

1. برید به Settings و گزینه Modes and Routines رو انتخاب کنید.
2. پایین صفحه روی تب Routines بزنید.
3. علامت + بالا سمت راست رو بزنید تا یه روتین جدید بسازید.
4. در بخش If (اگر)، شرط رو تعیین کنید. مثلاً:
   • روی App opened بزنید و بازی کالاف دیوتی رو انتخاب کنید. (یعنی: اگر بازی رو باز کردم…)
   • یا روی Wi-Fi بزنید و وای‌فای خونه رو انتخاب کنید. (یعنی: اگر به وای‌فای خونه وصل شدم…)
5. در بخش Then (آن‌گاه)، کاری که باید انجام بشه رو تعیین کنید.
   • روی Connections بزنید.
   • روی Network mode بزنید.
   • حالت LTE/3G/2G رو انتخاب کنید.
6. Save رو بزنید و یه اسم براش بذارید (مثلاً: No 5G Home).

نتیجه: حالا هر وقت به وای‌فای خونه وصل بشید، گوشی خودکار 5G رو خاموش میکنه (چون وقتی وای‌فای هست نیازی به دیتای موبایل پرسرعت نیست و فقط باتری مصرف میشه). یا می‌تونید تنظیم کنید وقتی شارژ باتری زیر ۳۰ درصد اومد، 5G خاموش شه. این یعنی هوشمندسازی واقعی!

تأثیر خاموش کردن 5G بر مصرف باتری و اینترنت

بیاید با اعداد و ارقام صحبت کنیم. ما تو تراتک یه تست عملی انجام دادیم. دو تا گوشی Galaxy S24 Ultra رو برداشتیم.

• گوشی الف: 5G روشن.
• گوشی ب: 5G خاموش (فقط LTE). هر دو گوشی رو بردیم تو سطح شهر، یوتیوب دیدیم، دانلود کردیم و تو اینستاگرام چرخیدیم.

نتایج تست باتری: بعد از ۸ ساعت استفاده ترکیبی:

• گوشی الف (5G روشن): ۱۵ درصد شارژ باقی‌مانده.
• گوشی ب (4G روشن): ۳۲ درصد شارژ باقی‌مانده. تفاوت ۱۷ درصدی! این یعنی حدود ۱.۵ تا ۲ ساعت اسکرین‌تایم بیشتر، فقط با تغییر یه گزینه ساده.

نتایج تست سرعت اینترنت: شاید تعجب کنید، اما تو خیلی از نقاط شهر، میانگین سرعت دانلود روی شبکه 4G+ (LTE-A) با شبکه 5G برابر بود یا حتی بهتر!

• میانگین سرعت 5G (در نقاط کور): ۳۰ مگابیت بر ثانیه (با نوسان زیاد).
• میانگین سرعت 4G+: حدود ۵۰ مگابیت بر ثانیه (پایدار).

چرا؟ چون زیرساخت 4G الان کامله و به بلوغ رسیده. دکل‌ها بهینه‌ن. اما 5G هنوز تو مرحله توسعه‌ست و پایداری نداره. پس با خاموش کردنش، نه تنها چیزی از دست نمیدید، بلکه یه اینترنت پایدارتر و روون‌تر به دست میارید.

 

مشکلات رایج و راه‌حل‌ها هنگام غیر فعال کردن 5G

گاهی اوقات اوضاع طبق برنامه پیش نمیره. ممکنه برید تو تنظیمات و ببینید ای داد! اصلاً گزینه‌ای برای تغییر شبکه وجود نداره. یا 5G خاموش نمیشه.

مشکل ۱: نبودن گزینه Network Mode در تنظیمات این مشکل تو ایران خیلی رایجه، مخصوصاً برای کسایی که گوشی‌های سفارش آمریکا (Verizon, AT&T) یا برخی اپراتورهای خاص رو خریدن (به اصطلاح گوشی‌های لاک شده یا آنلاک شده اپراتوری). بعضی اپراتورهای خارجی، منوی تغییر شبکه رو پنهان می‌کنن تا کاربر نتونه دستکاری کنه.

راه‌حل: استفاده از برنامه Samsung Band Selection (یا روش‌های مشابه) چون سامسونگ دسترسی به این منوها رو تو آپدیت‌های جدید بسته، باید یه کم فنی‌تر عمل کنیم.

• برنامه‌ای به اسم “Samsung Band Selection” قبلاً کار می‌کرد ولی الان روی One UI 6 ممکنه کار نکنه.
• راه جایگزین: استفاده از کد دستوری یا برنامه‌های “Force LTE”.
• برنامه “Force LTE Only (4G/5G)” رو از گوگل پلی دانلود کنید. (دقت کنید این برنامه‌ها برای کاربران حرفه‌ایه).
• داخل برنامه، وارد متد “Android 11+” بشید.
• قسمتی هست به اسم Set Preferred Network Type.
• اینجا لیست خیلی طولانی و ترسناکی می‌بینید! نترسید. دنبال گزینه‌ای بگردید که توش NR نباشه. (NR مخفف New Radio یا همون 5G هست).
• مثلاً LTE/WCDMA/GSM رو انتخاب کنید. این یعنی 4G و 3G و 2G، ولی بدون 5G.

مشکل ۲: گوشی روی 4G قفل شده ولی سرعت کمه گاهی وقتا وقتی دستی میذارید روی 4G، گوشی به باند فرکانسی اشتباهی وصل میشه. راه‌حل: یک بار حالت پرواز (Airplane Mode) رو روشن و خاموش کنید تا مودم ریست بشه و دوباره بهترین دکل رو پیدا کنه. اگه درست نشد، تنظیمات APN رو چک کنید (برید به Mobile networks > Access Point Names و گزینه Reset to default رو بزنید).

مشکل ۳: عدم کارکرد VoLTE بعضی وقتا با دستکاری تنظیمات شبکه، قابلیت تماس با کیفیت HD (VoLTE) از کار میفته و وقتی زنگ میزنید اینترنت قطع میشه. راه‌حل: مطمئن بشید توی همون منوی Mobile networks، تیک گزینه VoLTE calls SIM 1 روشن باشه. اگه خاموش بود و روشن نمیشد، یعنی اپراتور شما با تنظیمات دستی شبکه مشکل داره و بهتره برگردونید به حالت اتوماتیک.

 

5G و سلامتی؛ آیا خاموش کردنش تاثیری دارد؟

یه سوالی که خیلی‌ها تو دایرکت تراتک از ما می‌پرسن اینه: “آیا امواج 5G ضرر داره و اگه خاموشش کنیم سالم‌تریم؟” ببینید، تا الان هیچ تحقیق علمی معتبری ثابت نکرده که امواج 5G برای بدن انسان مضرتر از 4G یا وای‌فای باشن. همشون امواج غیر-یونیزه (Non-ionizing) هستن. اما… خاموش کردن 5G می‌تونه به صورت غیرمستقیم مفید باشه. چطور؟ وقتی 5G روشنه و سیگنال ضعیفه، گوشی “توان خروجی” آنتن رو بالا میبره (Radiation Power Increase) تا بتونه دکل رو پیدا کنه. این یعنی گوشی بیشتر تلاش میکنه و امواج قوی‌تری میفرسته. با خاموش کردن 5G و استفاده از 4G که سیگنال قوی‌تری داره، گوشی با توان کمتری کار میکنه و “تشعشع” کمتری هم داره. پس اگه نگران این موضوع هستید، بله، خاموش کردنش منطقیه، ولی نه به خاطر اینکه 5G سمی هست، بلکه به خاطر اینکه تلاشِ گوشی برای پیدا کردن آنتن کمتر میشه.

 

جمع بندی

ما تو تراتک طرفدار تکنولوژی هستیم. عاشق سرعت بالا و امکانات جدیدیم. اما طرفدار “استفاده هوشمندانه” هم هستیم. در حال حاضر (سال ۲۰۲۵)، تکنولوژی 5G در بسیاری از مناطق، بیشتر از اینکه فایده داشته باشه، هزینه داره (هزینه باتری، هزینه گرما و پایداری).

خلاصه کلام اینه: ۱. اگه تو منطقه‌ای هستید که دکل 5G درست حسابی زیر گوشتونه و سرعت دانلود گیگابیتی دارید، نوش جونتون! روشن بذارید و لذت ببرید. ۲. اما اگه (مثل ۹۰ درصد ما) تو جایی هستید که 5G بگیر نگیر داره، یا باتری گوشی براتون اولویته، همین الان برید تو تنظیمات و بذارید روی LTE/3G/2G.

با این کار ساده، گوشیتون خنک‌تر میشه، دیرتر خاموش میشه و اعصابتون از پریدن آنتن راحت‌تره. هر وقت هم نیاز به سرعت فضایی داشتید، راه برگشت بازه. فقط یه تیک فاصله دارید. امیدواریم این راهنما تونسته باشه بهتون کمک کنه کنترل گوشیتون رو دست بگیرید، نه اینکه گوشی کنترل شما رو دست بگیره!

 

سوالات متداول

۱. آیا خاموش کردن 5G باعث خرابی گوشی می‌شود؟ خیر، به هیچ وجه. این یک تنظیمات استاندارد شبکه است که سازنده (سامسونگ) برای شما قرار داده. هیچ آسیبی به سخت‌افزار یا نرم‌افزار گوشی نمی‌رسد. برعکس، باعث کاهش استهلاک باتری و پردازنده می‌شود.

۲. من گزینه تغییر شبکه را در تنظیمات ندارم، چرا؟ این مشکل معمولاً در گوشی‌هایی دیده می‌شود که تحت قرارداد اپراتورهای خاص (مثل Verizon آمریکا) وارد شده‌اند. این اپراتورها منوی تغییر شبکه را قفل می‌کنند. برای حل این مشکل باید از کدهای مخفی یا برنامه‌هایی مثل “Force LTE Only” استفاده کنید که کمی دانش فنی می‌خواهد.

۳. آیا اگر 5G را خاموش کنم، کیفیت تماس پایین می‌آید؟ خیر. تماس‌های صوتی فعلاً روی بستر 5G (VoNR) انجام نمی‌شوند و همچنان از بستر 4G (VoLTE) یا 3G استفاده می‌کنند. پس خاموش کردن 5G هیچ تاثیری روی کیفیت صدای مکالمه شما نخواهد داشت.

۴. گوشی من دو سیم‌کارته است، آیا باید برای هر دو 5G را خاموش کنم؟ بله، هر سیم‌کارت تنظیمات جداگانه دارد. اگر می‌خواهید حداکثر صرفه‌جویی در باتری را داشته باشید، برای هر دو سیم‌کارت حالت شبکه را روی LTE/3G/2G قرار دهید. معمولاً سیم‌کارت دوم فقط برای تماس است و اصلاً نیازی به 5G ندارد.

۵. آیا در حالت Power Saving Mode، اینترنت 5G خودکار خاموش می‌شود؟ بله، در تنظیمات پیش‌فرض سامسونگ، وقتی حالت “ذخیره نیرو” (Power Saving) را روشن می‌کنید، گوشی به صورت خودکار 5G را غیرفعال می‌کند تا مصرف را کاهش دهد. اگر همیشه از پاور سیوینگ استفاده می‌کنید، نیازی به تغییر دستی شبکه نیست.

منابع و ریشه صحبت‌ها: این راهنما بر اساس تست‌های میدانی تیم فنی تراتک روی شبکه‌های موبایل ایران و بررسی رفتار مودم‌های اگزینوس و اسنپدراگون تهیه شده است. برای اطلاعات فنی بیشتر، می‌توانید به منابع زیر مراجعه کنید:

• (راهنمای رسمی شبکه سامسونگ) samsung.com/support/mobile-devices
• (تفاوت مصرف انرژی 4G و 5G) androidauthority.com
• (آموزش‌های تخصصی روتین‌های سامسونگ) sammobile.com